Pasjonaci narażeni na wypalenie zawodowe?

Pasjonaci narażeni na wypalenie zawodowe?

Wypalenie zawodowe dotyka najczęściej osób, które z pasją, „na skrzydłach”, z idealistycznym nastawieniem rozpoczynają pracę. Mają nadzieję, że ich zaangażowanie zostanie docenione, wpłynie na otoczenie, przyniesie efekty – mówiąc krótko – zmieni świat. Jeśli charakter pracy, wiąże się z ciągłymi, intensywnymi  trudnymi kontaktami z ludźmi (w szkole, służbie zdrowia, biurach obsługi klientów), przedłużonym stresem, motywacja może zostać wystawiona na próbę. Osoba stara się, a efektów nie widać.

W wypaleniu zawodowym obserwujemy etapy:

1. Idealizm, otwartość zaangażowanie.

2. Przepracowanie. Zmniejszająca się uprzejmość i poczucie winy z tego powodu.

3. Coraz większy wysiłek, żeby być profesjonalnym i solidnym

4. Brak sukcesów.

5. Bezradność, brak nadziei na poprawę, „opadają skrzydła”

6. Wyczerpanie, awersja do klientów, apatia, złość.

7. Wypalenie: oskarżenie siebie, ucieczka, cynizm, sarkazm, reakcje psychosomatyczne, nieobecność w pracy, wypadki, nieprzemyślana rezygnacja z pracy, sztywne trzymanie się przepisów w pracy itd.

Czynnikiem, który korzystnie wpływa na zapobieganie wypaleniu zawodowemu jest wsparcie ze strony przełożonych, współpracowników, w tym wymiana doświadczeń, mentoring osób cieszącymi się w danej dziedzinie autorytetem.

Istotne jest wsparcie ze strony najbliższych, rozumienie przez nich specyfiki sytuacji, możliwość rozmowy, poczucia akceptacji.

Poczucie skuteczności zawodowej niweluje wyczerpanie emocjonalne osoby, a jednocześnie daje poczucie sukcesu, motywuje. W zawodach związanych z opieką medyczną jest to trudniejsze do osiągnięcia niż w przypadku nauczycieli. Często sukcesem w leczeniu, opiece nad chorym jest brak pogorszenia jego stanu. Tym ważniejsze jest docenienie przez otoczenie wysiłków i zaangażowania pracownika, mimo że nie prowadzą do spektakularnych efektów.

Osoby działające w warunkach przedłużonego stresu, narażone z tego powodu na wypalenie zawodowe i jego konsekwencje, powinny dobrze orientować się w swojej psychofizjologii, znać mechanizmy powstawania przeciążeń i stosować profilaktykę w postaci: sieci wsparcia w otoczeniu, alternatywnych źródeł satysfakcji (pasje), regularnej aktywności fizycznej i praktyki relaksacyjnej.

Ciekawe jest to, że osoby, którym od początku nie zależało na wysokich standardach w swojej pracy, na wypalenie zawodowe mniej są narażeni. Ale to chyba nie jest wystarczający powód, żeby wszystko robić „na pół gwizdka”.

O autorze

Monika Klonowska

Od 1990 roku zajmuje się działalnością szkoleniową i doradczą w zakresie umiejętności interpersonalnych i zawodowych dla różnych grup wiekowych i zawodowych. Od 1992 roku współpracuje ze Szkołą Główną Handlową, prowadząc zajęcia z negocjacji, asertywności, rozwiązywania konfliktów i wystąpień publicznych w ramach menedżerskich studiów podyplomowych w Katedrze Zarządzania w Gospodarce. Wpisana do rejestru doradców CSR w PARP.