Dyskryminacja kobiet a stereotypy

„Kobieta to samo zło. Najgorsze, że nie można się bez niej obejść” (przysłowie arabskie). Usłyszałam to ostatnio na Uniwersytecie Warszawskim. Było użyte jako ilustracja postaw wobec kobiet. Wzbudziło ogólną wesołość. Faktycznie, zabawny paradoks. Chcę jednak podzielić się refleksją, która wtedy przyszła mi do głowy. Lubimy się śmiać z dowcipów, tolerujemy w nich wulgaryzmy, okrucieństwo, stereotypy. Osobną grupę stanowią dowcipy o kobietach, zwłaszcza blondynkach. Śmiejemy się, to w końcu nic złego, rozładowujemy napięcie, emocje. Przeważnie nie pojawia się refleksja, że tym sposobem wzmacniamy stereotypy, które stoją za postawami, zachowaniami dyskryminacyjnymi.

Stereotypy to rozpowszechnione w danej grupie opinie, przekonania, dotyczące określonych grup społecznych lub kulturowych, na przykład kobiet. Są to przyjęte z góry wyobrażenia, często tendencyjne, na temat wyglądu, zachowań, cech przedstawicieli danej grupy lub kategorii społecznej (np. kobiet, osób należących do mniejszości narodowej, osób o orientacji homoseksualnej), utworzone w wyniku uogólnień, opartych na fałszywych, niekompletnych, niesprawdzonych informacjach. Stereotypy upraszczając rzeczywistość – porządkują świat, oszczędzają wysiłku intelektualnego, ograniczają konieczność analizowania, dając gotowe wzorce myślenia, schematy.  W rezultacie wzrasta podatność na zewnętrzny wpływ i manipulację. W tworzeniu i wzmacnianiu stereotypów znaczący udział mają media, wychowanie, edukacja, polityka.

Zapobieganie zjawisku dyskryminacji warto zacząć od siebie i swojego najbliższego otoczenia: od refleksji na przykład nad tym, z czego się śmiejemy,  nad wpływającymi na nasze działania stereotypami i uprzedzeniami. Jest to trudne zadanie, ponieważ wymaga kształtowania lub zmiany postaw, które często są z nami „zrośnięte”. Wynikają ze sposobu myślenia, odczuwania, wychowania, wyznawanych wartości.

O autorze

Monika Klonowska

Od 1990 roku zajmuje się działalnością szkoleniową i doradczą w zakresie umiejętności interpersonalnych i zawodowych dla różnych grup wiekowych i zawodowych. Od 1992 roku współpracuje ze Szkołą Główną Handlową, prowadząc zajęcia z negocjacji, asertywności, rozwiązywania konfliktów i wystąpień publicznych w ramach menedżerskich studiów podyplomowych w Katedrze Zarządzania w Gospodarce. Wpisana do rejestru doradców CSR w PARP.