Czy to już mobbing?

Konflikty są naturalnym elementem życia zawodowego.  Wszyscy to znamy: spięcia, różnice zdań, podniesiony głos, kłótnia pomiędzy pracownikami są wpisane w sytuację wykonywania wspólnych zadań, wzajemnych zależności, często wobec presji czasu, stresu. W większości są to zdarzenia chwilowe, ustępujące samoistnie, pomagające osobom lepiej poznać swoje racje, oczyścić  atmosferę, znaleźć nowe rozwiązania. Gdy opadają emocje, osoby zaangażowane w chwilowy konflikt wyjaśniają sprawę, szybko wracają do normalnych relacji, współpracy.

Powód do niepokoju pojawia się, gdy w konkretnych relacjach dochodzi do systematycznych konfliktów, ukierunkowanych na konkretną osobę, częstych, naruszających dobra osobiste tej osoby. Są to akty psychoterroru, inaczej zwane mobbingiem.  Polskie określenia dotyczące zjawisk mobbingu to m. in. dręczenie, nękanie, zastraszanie. Wszyscy są zgodni co do tego, że mobbing jest zjawiskiem groźnym i niepożądanym w miejscu pracy. Jest  karalny w świetle prawa. Pracodawcy, przełożeni i pracownicy potępiają to zjawisko.

Jednak najgroźniejsze jest to, że trudno wprost przyznać się, że występuje w naszym otoczeniu. Często dzieje się „w podziemiu”, a otoczenie ignoruje, bagatelizuje jego pierwsze przejawy, lekceważy sygnały. Wówczas proces mobbingu przechodzi kolejne fazy, utrwala się, wyrządza coraz większe szkody w systemie, którego dotyczy: zespole, organizacji.

Często fakt istnienia mobbingu jest uznawany dopiero, gdy orzeknie to sąd w wyroku skazującym mobbera (dręczyciela). Koszty tego w pewnym sensie płacą wszyscy, także Ci, którzy pozwolili na trwanie patologicznej sytuacji poprzez obojętność, brak reakcji, brak wrażliwości czy odwagi.

Z drugiej strony określenie mobbing jest coraz częściej nadużywane przez pracowników w stosunku do sporadycznych zachowań lub zdarzeń, które nie mają znamion mobbingu. Na przykład określa się tak wymagania przełożonych, jednorazowy wybuch, obraźliwe słowa, plotki lub kłótnię. Sprawia to, że pojęcie mobbingu się rozmywa, co powoduje jeszcze większe problemy z racjonalną oceną, czy w konkretnej sytuacji mamy do czynienia z tym zjawiskiem. Dlatego warto poznać definicje, kryteria, które pomogą w pełniejszym zrozumieniu, czym jest, a czym nie jest mobbing, jak przebiega, jakie ma przyczyny, skutki, jak sobie z nim radzić, gdy już ma miejsce i najważniejsze: jak przeciwdziałać mobbingowi.

O autorze

Monika Klonowska

Od 1990 roku zajmuje się działalnością szkoleniową i doradczą w zakresie umiejętności interpersonalnych i zawodowych dla różnych grup wiekowych i zawodowych. Od 1992 roku współpracuje ze Szkołą Główną Handlową, prowadząc zajęcia z negocjacji, asertywności, rozwiązywania konfliktów i wystąpień publicznych w ramach menedżerskich studiów podyplomowych w Katedrze Zarządzania w Gospodarce. Wpisana do rejestru doradców CSR w PARP.